Ömer Eşer
Köşe Yazarı
Ömer Eşer
 

Enflasyon, Kredi Trafiği, İş Dünyasında Soğuma ve Otomotivde Yeni Denge

2026 Mayıs itibarıyla Türkiye ekonomisi, 2023-2025 sıkılaşma döneminin artçı sarsıntılarını yaşıyor. Enflasyon, kredi hacmi, reel sektör ve otomotiv artık aynı zincirin halkaları. Biri hareket edince hepsi sallanıyor. Mayıs 2026 Enflasyon Tablosu: Düşüyor ama Yapışkan. TCMB’nin sıkı duruşu ve baz etkisiyle TÜFE yıllık bazda %35 bandına çekildi. Çekirdek enflasyon %40 civarında. Hizmet enflasyonu, kira ve eğitim kalemleri hâlâ katı. Piyasada hissedilen: Manşet düşse de maliyet enflasyonu devam ediyor. Asgari ücret, enerji ve kur geçişkenliği üretici tarafında fiyatı yukarı itiyor. Hane halkı için “enflasyon düştü” hissi henüz oluşmadı, bu da talep davranışını temkinli tutuyor. Kredi Fazlalığı Bitti mi? Şimdi “Seçici Kıtlık” Var. Bankalar kredi verirken ihtiyacı olandan çok kolay geri alabileceği müşterilerini tercih ediyor. Alınan duyumlara göre ihtiyacı olmayanlara kullandırdığı gibi olan parayı da mevduatta tutarak bankaya menfaat sağlıyor. 2023’teki “ucuz kredi patlaması” 2024-2025’te sert frenle bitti. Mayıs 2026 itibarıyla tablo şöyle; sonuç olarak “Kredi fazlalığı yok, krediye erişim kıtlığı” var. Bankalar seçici. İhracatçı, döviz kazanan, bilançosu güçlü şirkete kredi var. KOBİ ve bireyselde musluk kısık. Bu da iş dünyasında nakit akışını sıkıyor. İş Dünyasında Daralma: Soğuma Derinleşiyor Reel kesim sinyalleri Mayıs 2026; Kapasite kullanımı %73 bandında, 2023’teki %77’den geride. Siparişler zayıf. İstihdam; “İşsizlik %9.8’e çıktı.” Sanayide işten çıkarmalar yerine kısa çalışma ve vardiya düşüşü yaygın. Yatırım Makine-teçhizat yatırımları 4 çeyrektir daralıyor. Şirketler kredi pahalı diye stok tutmuyor, “siparişe üretim” modeline döndü. Tahsilat Vadeler 120-150 güne uzadı. Nakit sıkışıklığı ticari krediye talebi artırıyor ama bankalar limit vermiyor. Kısaca: 2023’te “krediyle büyüme” dönemi bitti. 2026’da “öz sermaye ile ayakta kalma” dönemine geçildi. Nakit zengini şirket avantajlı, borçlu KOBİ zorlanıyor. Otomotiv Sektörü: 4 Etkenin Kesişim Noktası Otomotiv, enflasyon + kredi + iş dünyası daralması üçgeninden en çok etkilenen sektör. Mayıs 2026 karnesi: TALEP TARAFI Bireysel Taşıt kredisi aylık %3,5 demek. 1.5 milyon TL araç için 48 ayda aylık taksit 75 bin TL’yi geçiyor. Gelire oranı %50’yi aşınca bankalar onay vermiyor. Sonuç: Peşin alım gücü olan alıyor, diğerleri beklemede. Filo/Ticari Şirketler kârlılık baskısı nedeniyle araç parkını büyütmüyor, hatta küçültüyor. Operasyonel kiralama 2023’e göre %25 daraldı. Yatırımcı talep 2022-2023’te “enflasyondan korunma” için alınan araçlar 2025’ten beri ikinci elde satılıyor. Bu da sıfır araç talebini baltalıyor. ARZ VE FİYAT TARAFI Kur + maliyet Euro/TL 45 bandında. Üretim maliyetleri yüksek, ama talep zayıf olduğu için zam yapmak zor. Rekabet Çinli markalar ve TOGG’un fiyat baskısı var. Matrah güncellemesi bekleniyor, o yüzden tüketici beklemede. -Stok Bayilerde 2023’te sıra vardı, Mayıs 2026’da stok var. Kampanya, balon ödeme, senetli satış arttı. Mayıs 2026 satış adedi ODMD’ye göre ilk 5 ay toplam pazar 480 bin adet. Geçen yılın aynı dönemine göre %18 daralma var. Ticari araçta daralma %27 ile daha sert. Döngü Nasıl Birbirini Besliyor? Mayıs 2026 Versiyonu 1. Enflasyon tam düşmedi → TCMB faizi yüksek tutuyor. 2. Faiz yüksek → Kredi pahalı ve seçici → İş dünyası yatırım/istihdam kısıyor. 3. İş dünyası daralınca → Hanehalkı gelir beklentisi bozuluyor, işsizlik riski artıyor. 4. Güven zayıf + kredi pahalı → Otomotiv gibi ertelenebilir, krediye duyarlı harcama kesiliyor. 5. Otomotiv daralınca → Yan sanayi, bayi, lojistik, sigorta, banka komisyon gelirleri düşüyor → İş dünyasındaki daralma pekişiyor. Önümüzdeki 3 Çeyrek İçin Senaryo İyimser senaryo: Enflasyon %25’e iner, TCMB 2026 son çeyrekte faizi %30 altına çeker. Ticari kredi kanalları açılır. Otomotivde ertelenmiş talep + vergi matrah güncellemesiyle 2027’de toparlanma başlar. Baz senaryo: Enflasyon %30-35 bandında yapışır. Kredi seçici kalır. Otomotiv pazarı 2026’yı 1 milyon adet altında, %15-20 daralmayla kapatır. İş dünyası düşük kapasiteyle çalışmaya devam eder. Risk: Hizmet enflasyonu kırılmazsa TCMB tekrar sıkılaşır. O zaman otomotivde daralma %30’u bulur, KOBİ tarafında “konkordato dalgası riski” doğar. Toparlarsak: Mayıs 2026’da hikâye “enflasyonu düşürmek için daralmayı göze alma” hikâyesi. Kredi fazlalığı döneminin mirasını ödüyoruz. Otomotiv ise bu faturanın en net okunduğu sayaç. Döngü kırılacaksa önce enflasyon beklentisinin çıpalanması, sonra kredinin üretken alana seçici açılması lazım. Evet, rakamlardan anlaşıldığı gibi işler çok iyiye gitmiyor. Siyasi süreçteki gerginlik, piyasalardaki durgunluk her ne kadar bizleri yorsa da, Mübarek Kurban Bayramı ve 9 günlük tatil halkımıza moral olabilir. Bayramınız Mübarek olsun diyerek Hayırlı Bayramlar diliyorum.
Ekleme Tarihi: 27 Mayıs 2026 -Çarşamba
Ömer Eşer

Enflasyon, Kredi Trafiği, İş Dünyasında Soğuma ve Otomotivde Yeni Denge

2026 Mayıs itibarıyla Türkiye ekonomisi, 2023-2025 sıkılaşma döneminin artçı sarsıntılarını yaşıyor. Enflasyon, kredi hacmi, reel sektör ve otomotiv artık aynı zincirin halkaları. Biri hareket edince hepsi sallanıyor.

Mayıs 2026 Enflasyon Tablosu: Düşüyor ama Yapışkan. TCMB’nin sıkı duruşu ve baz etkisiyle TÜFE yıllık bazda %35 bandına çekildi. Çekirdek enflasyon %40 civarında. Hizmet enflasyonu, kira ve eğitim kalemleri hâlâ katı.

Piyasada hissedilen: Manşet düşse de maliyet enflasyonu devam ediyor. Asgari ücret, enerji ve kur geçişkenliği üretici tarafında fiyatı yukarı itiyor. Hane halkı için “enflasyon düştü” hissi henüz oluşmadı, bu da talep davranışını temkinli tutuyor.

Kredi Fazlalığı Bitti mi? Şimdi “Seçici Kıtlık” Var. Bankalar kredi verirken ihtiyacı olandan çok kolay geri alabileceği müşterilerini tercih ediyor. Alınan duyumlara göre ihtiyacı olmayanlara kullandırdığı gibi olan parayı da mevduatta tutarak bankaya menfaat sağlıyor.

2023’teki “ucuz kredi patlaması” 2024-2025’te sert frenle bitti. Mayıs 2026 itibarıyla tablo şöyle; sonuç olarak “Kredi fazlalığı yok, krediye erişim kıtlığı” var. Bankalar seçici. İhracatçı, döviz kazanan, bilançosu güçlü şirkete kredi var. KOBİ ve bireyselde musluk kısık. Bu da iş dünyasında nakit akışını sıkıyor.

İş Dünyasında Daralma: Soğuma Derinleşiyor

Reel kesim sinyalleri Mayıs 2026; Kapasite kullanımı %73 bandında, 2023’teki %77’den geride. Siparişler zayıf.

İstihdam; “İşsizlik %9.8’e çıktı.” Sanayide işten çıkarmalar yerine kısa çalışma ve vardiya düşüşü yaygın.

Yatırım Makine-teçhizat yatırımları 4 çeyrektir daralıyor. Şirketler kredi pahalı diye stok tutmuyor, “siparişe üretim” modeline döndü.

Tahsilat Vadeler 120-150 güne uzadı. Nakit sıkışıklığı ticari krediye talebi artırıyor ama bankalar limit vermiyor.

Kısaca: 2023’te “krediyle büyüme” dönemi bitti. 2026’da “öz sermaye ile ayakta kalma” dönemine geçildi. Nakit zengini şirket avantajlı, borçlu KOBİ zorlanıyor.

Otomotiv Sektörü: 4 Etkenin Kesişim Noktası

Otomotiv, enflasyon + kredi + iş dünyası daralması üçgeninden en çok etkilenen sektör. Mayıs 2026 karnesi:

TALEP TARAFI

Bireysel Taşıt kredisi aylık %3,5 demek. 1.5 milyon TL araç için 48 ayda aylık taksit 75 bin TL’yi geçiyor. Gelire oranı %50’yi aşınca bankalar onay vermiyor. Sonuç: Peşin alım gücü olan alıyor, diğerleri beklemede.

Filo/Ticari Şirketler kârlılık baskısı nedeniyle araç parkını büyütmüyor, hatta küçültüyor. Operasyonel kiralama 2023’e göre %25 daraldı.

Yatırımcı talep 2022-2023’te “enflasyondan korunma” için alınan araçlar 2025’ten beri ikinci elde satılıyor. Bu da sıfır araç talebini baltalıyor.

ARZ VE FİYAT TARAFI

Kur + maliyet Euro/TL 45 bandında. Üretim maliyetleri yüksek, ama talep zayıf olduğu için zam yapmak zor.

Rekabet Çinli markalar ve TOGG’un fiyat baskısı var. Matrah güncellemesi bekleniyor, o yüzden tüketici beklemede.

-Stok Bayilerde 2023’te sıra vardı, Mayıs 2026’da stok var. Kampanya, balon ödeme, senetli satış arttı. Mayıs 2026 satış adedi ODMD’ye göre ilk 5 ay toplam pazar 480 bin adet. Geçen yılın aynı dönemine göre %18 daralma var. Ticari araçta daralma %27 ile daha sert.

Döngü Nasıl Birbirini Besliyor? Mayıs 2026 Versiyonu

1. Enflasyon tam düşmedi → TCMB faizi yüksek tutuyor.

2. Faiz yüksek → Kredi pahalı ve seçici → İş dünyası yatırım/istihdam kısıyor.

3. İş dünyası daralınca → Hanehalkı gelir beklentisi bozuluyor, işsizlik riski artıyor.

4. Güven zayıf + kredi pahalı → Otomotiv gibi ertelenebilir, krediye duyarlı harcama kesiliyor.

5. Otomotiv daralınca → Yan sanayi, bayi, lojistik, sigorta, banka komisyon gelirleri düşüyor → İş dünyasındaki daralma pekişiyor.

Önümüzdeki 3 Çeyrek İçin Senaryo

İyimser senaryo: Enflasyon %25’e iner, TCMB 2026 son çeyrekte faizi %30 altına çeker. Ticari kredi kanalları açılır. Otomotivde ertelenmiş talep + vergi matrah güncellemesiyle 2027’de toparlanma başlar.

Baz senaryo: Enflasyon %30-35 bandında yapışır. Kredi seçici kalır. Otomotiv pazarı 2026’yı 1 milyon adet altında, %15-20 daralmayla kapatır. İş dünyası düşük kapasiteyle çalışmaya devam eder.

Risk: Hizmet enflasyonu kırılmazsa TCMB tekrar sıkılaşır. O zaman otomotivde daralma %30’u bulur, KOBİ tarafında “konkordato dalgası riski” doğar.

Toparlarsak: Mayıs 2026’da hikâye “enflasyonu düşürmek için daralmayı göze alma” hikâyesi. Kredi fazlalığı döneminin mirasını ödüyoruz. Otomotiv ise bu faturanın en net okunduğu sayaç. Döngü kırılacaksa önce enflasyon beklentisinin çıpalanması, sonra kredinin üretken alana seçici açılması lazım.

Evet, rakamlardan anlaşıldığı gibi işler çok iyiye gitmiyor. Siyasi süreçteki gerginlik, piyasalardaki durgunluk her ne kadar bizleri yorsa da, Mübarek Kurban Bayramı ve 9 günlük tatil halkımıza moral olabilir.

Bayramınız Mübarek olsun diyerek Hayırlı Bayramlar diliyorum.

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve ekosektor.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.